Katodik koruma tesisatı, metal yapıların korozyona uğramasını önlemek için tasarlanan elektrokimyasal bir koruma sistemidir. Yer altındaki boru hatları, depolama tankları, çelik konstrüksiyonlar ve altyapı tesisleri zamanla nem, toprak bileşenleri ve elektrolit etkisiyle paslanmaya başlar. “Katodik koruma tesisatı nedir?” sorusu işte bu noktada önem kazanır; çünkü doğru kurulmuş bir tesisat, metali korozyondan tamamen koruyabilen en etkili mühendislik çözümlerinden biridir.
Ankara’da korozyon kontrol hizmetleri veren firmalar için katodik koruma tesisatı, yalnızca ekipman kurulumundan ibaret değildir. Saha ölçümleri, toprak özgül direnci analizleri, anot tasarımı, kablolama, test noktaları ve güç üniteleri gibi birçok bileşeni kapsayan kapsamlı bir mühendislik sürecidir. Tesisat doğru kurulmadığında, sistem istenen koruma akımını sağlayamaz ve metal yüzey korozyon riskine açık hâle gelir.
Katodik Koruma Tesisatının Çalışma Mantığı
Katodik koruma tesisatı, metal yüzeyi katot hâline getirerek korozyonu durdurma mantığına dayanır. Sistemin temelinde iki farklı yapı bulunabilir: galvanik (kurban anotlu) sistemler ve akım kontrollü (ICCP) sistemler.
Kurban anotlu sistemlerde çinko, magnezyum veya alüminyum anotlar doğrudan metal yüzeye bağlanır. Bu anotlar daha aktif metal oldukları için kendilerini feda eder ve çelik yüzeyin paslanmasını engeller. Akım kontrollü sistemlerde ise güç kaynağıyla pozitif kutba bağlanan MMO, grafit veya silikon demir anotlar, dışarıdan verilen akımla metal yüzeyi korur. Bu sistemlerde anotlar tüketilmez ve çok daha uzun ömürlüdür.
Her iki yöntemde de amaç aynıdır: metalin elektron kaybetmesini durdurmak ve onu elektrokimyasal olarak koruma altına almaktır. Bu koruma, doğru akım değerleri ve doğru tesisat tasarımıyla yıllarca kesintisiz şekilde sürdürülebilir.
Katodik Koruma Tesisatının Bileşenleri
Katodik koruma tesisatı, yalnızca anotlardan oluşmaz. Aşağıdaki temel bileşenlerin tamamı sistemin verimli çalışması için gereklidir:
- Anotlar: Kurban anotlar veya ICCP için uzun ömürlü anotlar.
• Test noktaları: Saha ölçümlerinin düzenli olarak yapılmasını sağlar.
• Kablolama: Toprakaltı kabloları, izolasyonlu bağlantılar ve ek kutuları.
• Güç kaynağı (redresör): ICCP sistemlerinde koruma akımını sağlar.
• Anot yatakları: Anotların doğru derinlik ve mesafede çalışmasını sağlayan özel dolgu alanları.
• İzolasyon malzemeleri: Flanş izolasyon kitleri, bağlantı koruma elemanları.
• Topraklama ve direnç düşürücüler: Akımın dengeli dağılması için kullanılır.
Ankara gibi karasal iklim bölgelerinde toprak direnci değişken olabilir. Bu nedenle tesisat tasarımı yapılırken toprak yapısı dikkatle analiz edilir ve anot yatakları buna göre şekillendirilir.
Katodik Koruma Tesisatının Uygulama Alanları
Katodik koruma tesisatı, korozyona açık tüm metal yapılar için kullanılabilir. Başlıca kullanım alanları:
- Yer altı çelik boru hatları
- Depolama tankları ve tank ayakları
- Doğalgaz ve petrol iletim hatları
- Su ve kanalizasyon sistemleri
- Çelik iskele yapıları
- Trafo temel topraklamaları
- Endüstriyel tesislerdeki metal altyapılar
Bu tesisatın kurulması, metal yapıların kullanım ömrünü onlarca yıl uzatır ve bakım maliyetlerinde önemli tasarruf sağlar. Özellikle yer altındaki borularda meydana gelen bir korozyonun maliyeti, zamanında kurulan bir katodik koruma tesisatının maliyetinden çok daha yüksek olabilir.
Katodik Koruma Tesisatı Neden Önemlidir?
Katodik koruma tesisatı, metal yüzeyleri paslanmaya karşı aktif şekilde koruyan en güvenilir mühendislik yöntemidir. Doğru tasarım, doğru anot seçimi ve doğru akım değerleriyle birleştiğinde metal yapıların ömrünü büyük ölçüde uzatır. Ankara’da korozyon kontrol hizmeti veren firmalar için bu tesisatlar, altyapı güvenliği ve sürdürülebilirlik açısından vazgeçilmez bir çözümdür.